كلياتي از ارزشيابي كيفي-توصيفي

مفهوم ارزشيابي تحصيلي:

ارزشيابي،عملي است كه بوسيله آن درباره يك رويداد،يك فرد يا يك شيء با اساس يك معيار يا چند معيار،قضاوت مي شود.

اهميت ارزشيابي تحصيلي در دوره ي ابتدایی

سنجش و ارزشيابي جزئي جدايي ناپذير از فرايند ياددهي -يادگيري محسوب مي گرددکه از آن طریق می توان،میزان مسیر طی شده تا رسیدن به اهداف آموزشی را مشاهده نمود.به عبارتی یکی از مهم ترین فعالیت هایی است که در جریان جاری تعلیم و تربیت وبه دور از هر گونه شرایط نگران کننده،اضطراب و تنش زا،انتظار می رود که اتفاق افتد.این فرایند در دوره ی ابتدایی کا گروه سنی ۶تا۱۰ساله،مخاطب آن است،با توجه به:

-ارتباط عمیق دانش آموز با معلم.

-پایداری یادگیری.

-دوره ی حساس رشد.

-شکل گیری شخصیت دانش آموز.

-عامل تعیین کننده برای دوره های بعد.

-شکل گیری تصورات اولیه ذهنی از مدرسه،کلاس،معلم،یادگیری و...

از ظرافت،پیچیدگی و اهمیت دوچندانی برخوردار است.لذا ارزشیابی تحصیلی در این دوره باید:

*به ابعاد انسانی کاملا وفادار باشد.

*از هر گونه مارک زدن پرهیز نماید.

*تنش و اضطراب را به محیط یادگیری وارد نکند.

*سنجیده شدن را با تجارب نا مطلوب همراه نسازد.

*بیش از آنکه دانش آموز را مسئول عمل خود بداند،معلم را مسئول موفقیت یا ناکامی بداند.

اهمیت ارزشیابی توصیفی

*افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی-یادگیری با ارائه ی بازخوردهای کیفی.

*کمک به رشد همه جانبه دانش آموزان با افزایش شناخت از آنان از طریق ابزارهای مختلف.

*بهبود کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری با سنجش و ارزشیابی تکوینی.

*تاکید بر اهداف آموزش و پرورش، از طریق توجه به فرایند یادگیری به جای تاکید بر محتوا.

*فراهم نمودن زمینه مناسب برای اجرای روش های سنجش و ارزشیابی فرایندی به جای آزمون ها و امتحان های قطعی.

*به خدمت گرفتن ارزشیابی در ارتقاء،بهبود و اصلاح فرایند های یاددهی یاد گیری.

ویژگی های ارزشیابی توصیفی

*استفاده از ابزارهای مختلف و متنوع در جمع آوری اطلاعات.

*استفاده از بازخوردهای کیفی-توصیفی.

*استفاده از مقیاس رتبه ای در ارائه ی گزارش پیشرفت.

*تغییر در مبنای تصمیم گیری برای ارتقاءو تکرار پایه.

*توجه به تفاوت های فردی در استفاده از نتایج ارزشیابی.

*توجه به عملکرد دانش آموزان در فرایند ارزشیابی.

*مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند ارزشیابی.

*بهره گیری از نظرات اولیا در ارزشیابی دانش آموزان.

*حذف مقاطع زمانی امتحان و حمایت از ارزشیابی تکوینی و ارائه ی بازخوردهای پیوسته.

ابزارهای ارزشیابی توصیفی

*آزمون ها(عملکردی-مداد کاغذی-نمونه کار-شناسایی و...)

*برگ ثبت مشاهدات(فهرست مشاهدات-فهرست واقعه نگاری).

*پوشه کار.

*تکالیف درسی.

*درس پژوهی.

*پروژه.

*چک لیست(سیاهه رفتار-فهرست وارسی-فهرست بررسی)

*کارنامه توصیفی(در حد انتظار-نزدیک به انتظار و نیاز به تلاش بیشتر)

شیوه های بازخورد در ارزشیابی توصیفی:

الف)بازخورد رسمی(کتبی)شامل:۱-تهیه و تکمیل چک لیست،ترسیم نگاره و نگارش جملات توصیفی منظور و منثور بر روی آثار دانش آموزان ۲-کارنامه توصیفی با مقیاس رتبه ای

ب) بازخورد غیر رسمی(شفاهی)شامل:صحبت ها و جملات توصیفی منظوم و منثور شفاهی معلم با دانش آموز در حین کار و فعالیت یادگیری.

نتایج و پیامدهای مورد انتظار ارزشیابی توصیفی

*ایجاد رقابت سالم و انگیزه تلاش.

*ایجاد نگرش مطلوب نسبت به درس،مدرسه و معلم.

*توجه به اهداف واقعی آموزش و پرورش.

*توجه به حیطه های مختلف یادگیری.

*رشد خلاقیت و افزایش روحیه ی پرسشگری.

*کاهش پدیده ی تقلب ورقابت های تخریب کننده.

منابع

مدیریت پوشه کار           مرتضی شکوهی-بهمن قره داغی

راهنمای اجرای ارزش یابی کیفی توصیفی در کلاس درس            دکتر محمد حسنی